Căn nhà 20 năm tôi chưa bao giờ dám thiết kế lại gian bếp
Tết năm rồi, bà cụ nhà tôi ở tuổi 84 vẫn tự mình loay hoay nấu mâm cơm 6 món giữa căn bếp chỉ vỏn vẹn 8 mét vuông. Tôi ngắm bà, rồi quay sang bản vẽ căn biệt thự tôi vừa trao cho khách hàng, và chợt giật mình vì 10 năm nay tôi chưa hề đề nghị vẽ lại bếp cho bà. Thật lòng mà nói, tôi là kiến trúc sư nội thất 14 năm nay, chuyên thiết kế nhà phố, thế mà chính gian bếp của bà lại là nơi tôi tránh nhất. Câu chuyện này có thể sẽ khiến những ai làm nghề phải suy nghĩ lại về cách mình đang hành nghề.
Vì sao tôi sợ động vào khu bếp nhà bà tôi
Thật ra tôi từng thử đưa bản thiết kế mới về khoe bà đến ba lần nhưng lần nào bà cũng gạt phăng đi. Hồi lần đầu tiên, tôi thiết kế một gian bếp mở hiện đại kết hợp phòng khách, bà chỉ lắc đầu bảo “bếp không có cửa thì khói vào nhà à?”. Lần tiếp theo, tôi bày bếp theo tiêu chuẩn châu Âu, mặt bếp dùng đá granite bóng bẩy, bà tôi nhìn một lúc rồi bảo “tao đã già, không quen với mấy thứ này đâu”. Đến lần thứ ba, tôi van nài bà cho tôi sửa lại gian bếp, thì bà quay lại nhìn tôi hỏi “mày thiết kế cho người ta không biết bao nhiêu căn mà chưa chắc hiểu tao cần gì?”. noi that lúc đó tôi mới ngộ ra điều tôi cứ tránh bấy lâu không phải là sợ bà không chịu mà là sợ phải đối diện với việc mình chẳng hiểu gì về bà. Suốt 14 năm làm nghề, tôi thiết kế ra hơn 200 gian bếp cho bao nhiêu là khách hàng, thế mà chưa từng dành lấy một ngày để đo đạc lại chính khu bếp nhà mình.
Cuối cùng tôi ngồi xuống nền bếp nghe bà kể chuyện
Một buổi chiều chủ nhật, thay vì hí hoáy mang bản vẽ xuống nhà bà, tôi mang theo một cuốn sổ và một cây bút chì, ngồi luôn xuống nền bếp cạnh chỗ bà đang nhặt rau. Bà tròn mắt nhìn tôi rồi bật cười “hôm nay mày rỗi hơi à mà ngồi đây?”. Tôi nói con muốn nghe bà kể về cái bếp này. Vậy là bà kể, từ cái kệ để nồi nhôm móp bà dùng từ hồi bố tôi còn nhỏ xíu, tới cái tủ chạn gang 40 năm tuổi mà bà vẫn lau chùi mỗi sáng, rồi cái lỗ thông khói trên trần bà vẫn than hoài là mùa đông gió lùa ngược. Bà kể như thế, tôi vừa nghe vừa ghi chép lại những 27 thói quen nấu nướng cụ thể của bà mà bản vẽ tiêu chuẩn không bao giờ có. Tôi nhận ra sai lầm của mình nằm ở gốc rễ: tôi luôn áp đặt công năng chuẩn mà quên mất rằng mỗi con người là một câu chuyện khác chẳng thể đúc cùng một khuôn.
Thứ tôi vẽ ra chẳng giống bất kỳ gian bếp hiện đại nào
Ngay sau buổi chiều ngồi dưới nền bếp, tôi bắt tay vẽ lại một bản vẽ hoàn toàn khác hẳn cho chính gian bếp của bà tôi. noi that đầu tiên tôi làm, tôi hạ thấp mặt bếp xuống 10cm so với mức tiêu chuẩn thông thường cho vừa đúng tầm với của bà mỗi lần bà đứng nấu. Thú thật lúc đầu tôi cũng phân vân vì sợ sau này người khác mua lại sẽ chê, nhưng rồi tôi nghĩ căn nhà để ở chứ không phải để bán. Tiếp đó, thay vì tính chuyện vứt cái chạn gang đã 40 năm kia đi, tôi quyết giữ lại và đánh sơn mới một lớp sơn màu xanh rêu nhạt cho hợp cảnh căn bếp. Bà tôi thích cái chạn đó lắm vì trong đó là cả một thời tuổi trẻ. Thứ ba, tôi cho làm một kệ xoay ngay góc chết để bà để xoong nồi to khỏi phải khom lưng nhấc từ gầm bếp lên trên. Cuối cùng, tôi bỏ hẳn mấy bóng đèn led âm trần mà quay lại dùng đèn dây kéo vì bà quen tay kéo dây hơn. Bà tôi cười bảo “tao về nhà này đến giờ chưa thấy bếp nào hợp như vậy”. Câu nói ấy làm tôi khắc ghi sai lầm của mình trong nghề khi xưa: tôi vẽ theo công năng chuẩn chứ không theo con người thật.
Từ đó mỗi dịp về thăm bà tôi lại học được một điều về nghề
Từ chuyện gian bếp nhà bà, tôi thay đổi hẳn cách hành nghề với mọi khách hàng về sau. Nhớ có lần một đôi vợ chồng son đến nhờ tôi thiết kế lại nhà phố, thay vì hỏi họ thích phong cách gì, tôi buột miệng hỏi một câu “vợ chồng anh chị hay ăn sáng ở góc nào trong nhà?”. thiet ke noi that dep nhìn nhau rồi cười và bảo là ban công tầng hai vì sáng nào cũng uống cà phê ở đó. Vậy là tôi dồn công sức thiết kế ban công đó thành góc đáng sống nhất trong cả căn nhà. Có lần khác nữa, một vị khách nữ đã 60 tuổi nhờ tôi thiết kế lại gian bếp, tôi không vội vàng đo đạc mà hỏi bác thích đứng nấu hay ngồi bệt xuống. Bác bảo ngồi bệt cho đỡ mỏi chân, thì tôi thiết kế bếp thấp hẳn xuống và làm thêm một chiếc ghế gỗ dài cho bác ngồi đỡ mỏi. Nói đến đây, tôi chỉ muốn nhấn một điều với những ai đang tính chuyện làm nhà: thiết kế nhà đẹp đúng nghĩa không phải thứ đẹp trên mặt báo mà chính là thứ khiến ông bà trong nhà khỏi phải căng mình ra mà sống. Khi bắt tay vào #keyword#, điều đầu tiên tôi khuyên bạn hãy dành thời gian ngồi với người thân của mình trước khi mở phần mềm vẽ. Bởi vì căn nhà đẹp nhất mà tôi từng thấy trong đời chẳng phải căn biệt thự tôi hoàn thiện mà là gian bếp nhỏ xíu của bà tôi sau đúng một mùa xuân tôi chịu lắng nghe.